skip to Main Content

بیش‌فعالی جنسی(علائم اعتیاد جنسی) چیست؟

اعتیاد جنسی یا بیش‌فعالی جنسی (hypersexuality)، به‌عنوان تمایلی مخرب با فانتزی‌هایی جنسی تعریف می‌شود که اغلب جست‌وجوی وسواس‌آمیز فرد در پی روابط جنسی متعدد و غیرعاشقانه را به‌همراه دارد. پورنوگرافی، خودارضایی اعتیادگونه، شور و شوق مفرط در روابط عاشقانه، و شئ‌انگاری شریک جنسی نیز اگر حداقل به‌مدت شش ماه ادامه داشته باشند از علائم اعتیاد جنسی محسوب می‌شوند.

 

مطابق با این تعریف، این افکار و رفتارهای وسواس‌آمیز، اغلب نشانه‌های زیر را نیز به‌همراه خواهند داشت:

 

  • تلاش‌ها و اقدامات فرد برای اصلاح رفتارهای جنسی مشکل‌ساز
  • وعده‌های فرد به خود و دیگران در مورد تغییر رفتار جنسی
  • عواقب و پیامدهای منفی و خطرناک و تأثیر مستقیم آن در زندگی، پایداری رابطه، سلامت روانی و فیزیکی، یا مسائل شغلی و حقوقی

 

بیش‌فعالی جنسی را می‌توان به‌عنوان یک اعتیاد فرایندی (process addiction) یا مرحله‌ای در نظر گرفت (برخلاف اعتیاد به مواد، مانند الکل و مخدرها) همچون اعتیاد به قمار، پرخوری یا اعتیاد به ولخرجی. به این ترتیب، افراد دارای اعتیاد جنسی، معمولاً زمان بیشتری را به مقدمات و یا جست‌وجوی روابط جنسی و عاشقانه اختصاص می‌دهند تا خود عمل جنسی. آن‌ها به مواد شیمیایی عصبی و تجزیه‌شونده‌ای اعتیاد دارند که در نتیجۀ فانتزی‌های شدید جنسی و رفتارهای تشریفاتی و مرحله‌ای آن‌ها تولید می‌شود.

 

چه مواردی بیش‌فعالی  جنسی محسوب نمی‌شوند؟

اعتیادِ جنسی لزوماً به افرادی که به الگوهای تحریک جنسیِ فتیشیستی یا پارافیلی (مانند BDSM یا مبدل‌پوشی) مبتلا هستند، اطلاق نمی‌شود، حتی اگر این رفتارها، باعث شود فرد تمایلات جنسی خود را مخفی نگه دارد، یا احساس شرم، پریشانی و “خارج از کنترل‌بودن” به او دست دهد. داشتن الگوهای تحریکی ناخواسته مانند همجنسگرایی یا دوجنس گرایی نیز به خودی خود اعتیادِ جنسی محسوب نمی‌شوند. اعتیاد جنسی به‌وسیلۀ شخص یا موضوع یا هرآنچه که فرد تحریک‌کننده می‌داند مشخص نمی‌شود، بلکه توسط الگوهای مکرر رفتارجنسی خودِ فرد، و شئ‌انگاری شرکای جنسی، که به‌منظور کاهش فشار روانی و مدیریت محرک‌های عاطفی صورت می‌گیرد، تعریف می‌شود.

 

اکثریت مردم، همیشه از تحریک جنسی به‌عنوان وسیله‌ای برای داشتن “احساسی بهتر” در یک روز نامطلوب استفاده نمی‌کنند. بلکه افراد سالم، هنگام ناراحتی به سراغ حمایت دوستان و آشنایان خود می‌روند، و نسبت به معتادان جنسی، از توانایی بیشتری در تسکین نفس و تحمل عوامل استرس‌زای روانی، برخوردارند.

 

دلایل

بیش‌فعالی جنسی را می‌توان به‌عنوان اقدامی سازشی و تعادل‌جویانه تعریف کرد، که فرد از طریق خیال‌پردازی و رفتار جنسی مفرط، برای تنظیم خلق‌وخو و تحمل عوامل استرس‌زا، انجام می‌دهد. محققان بر این باورند که اعتیاد جنسی، پاسخی است مخرب به نقص‌های درونی، اختلالات شخصیتی و ضعف در کنترل هیجانات، و همچنین واکنشی است به اختلالات دلبستگی اولیه، سابقۀ سوءاستفادۀ جنسی و آسیب‌های روحی.

 

هم‌آیندی اختلالات

برای تشخیص بیش‌فعالی جنسی، متخصصان ابتدا باید اطمینان حاصل کنند که فرد اعتیادی به مواد مخدر نداشته باشد، و همچنین وجود سایر اختلالات زمینه‌ای روانی را که منجر به اعتیاد جنسی می‌شوند، مردود شمارند. نمونه‌هایی از این موارد عبارتند از: اختلال دوقطبی، اختلال وسواس فکری-عملی، و اختلال کمبود توجه در بزرگسالان، که همگی بیش‌فعالی جنسی و رفتارهای تکانشی را به عنوان یکی از علائم نشان می‌دهند. برخی از افراد ممکن است هم دارای یک اختلال روانی عمده باشند و هم دارای اعتیاد جنسی، که هر دو باید مورد توجه قرار گیرند، درست همان‌طور که یک فرد الکلیِ دوقطبی باید هر دو اختلالش تحت درمان قرار گیرند.

 

درمان اعتیاد جنسی

اعتیاد جنسی یا اختلال بیش‌فعالی جنسی در DSM-5 ذکر نشده‌اند، اما اگر رفتارهای جنسی فردی، فشار روانی عمده‌ای به وجود می‌آورند، باید به یک متخصص مراجعه شود.

 

درمان بیش‌فعالی جنسی می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • بازسازی و استحکام‌بخشیدن روابط
  • مدیریت و کنترل استرس
  • شناسایی و کنترل محرک‌ها، افکار و رفتارهای اجباری جنسی
  • یافتن رفتارهای جایگزینی که آسیب کمتری داشته باشند

این مقاله با عنوان «Hypersexuality: Symptoms of Sexual Addiction» در  psychcentral منتشر و در آذرماه ۱۳۹۹ در ایتراپی ترجمه شد.

This Post Has 0 Comments

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Back To Top
سوالی دارید؟ با ما صحبت کنید!
گفتگو با پشتیبان ایتراپی
سلام. برای چت در واتس‌اپ یا تلگرام پشتیبانی که می‌خواهید با او صحبت کنید را انتخاب کنید.
error: Content is protected !!